نقش بازار اولیه چیست؟


مانده اوراق بدهی منتشره به تفکیک نوع اوراق در پایان آذر ۱۳۹۹ در نمودار زیر ارائه شده است. طبق این تصویر ۴۰ درصد از مانده اوراق بدهی به اوراق مرابحه اختصاص دارد.

نقش بازار اولیه چیست؟

تهران، بلوار آفریقا، بلوار گل آذین، شماره 23

دریافت تحلیل های بنیادی

دسته بندی خدمات

تحلیل های محبوب

Sorry. No data so far.

تاسیس نهادهای مالی

تاسیس نهادهای مالی چیست؟

نهادهای مالی به اشخاص حقوقی اطلاق می‌شود که تحت عناوین “مشاوره سرمایه‌گذاری”، “کارگزاری”، “بازارگردان”، “موسسه رتبه بندی”، ” صندوق سرمایه گذاری”، “شرکت های پردازش اطلاعات مالی”، “شرکت‌های تامین سرمایه”، “صندوق‌های بازنشستگی”، “سبدگردان” و “شرکت‌های سرمایه گذاری” تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار به ارائه خدمات در حوزه‌های تخصصی ذیربط مبادرت می ‌نمایند. نهادهای بازارسرمایه در یک تقسیم بندی کلی به نهادهای خودتنظیم‌گر (Self Regulatory Organization)، واسطه های بازار (Market Intermediator) و سایر فعالان بازار تقسیم می‌شوند. نهادهای نام برده شده در فوق عمدتا مربوط به دسته واسطه‌های مالی می‌باشند.

انواع نهادهای مالی

الف) واسطه های بازار

واسطه‌ های بازار به عنوان نهادهای اجرایی و عملیاتی بازار اوراق بهادار؛ تمامی فعالیت های مربوط به عرضۀ اولیۀ اوراق و تضمین فروش آن‌ها، مدیریت پرتفوی، انجام سفارش‌های خرید و فروش مشتریان، مشاوره و امور مربوط به تهیه، پردازش و انتشار اطلاعات داد و ستد اوراق بهادار و تنظیم عرضه و تقاضای اوراق بهادار در بازار را انجام می‌دهند. برخی از مهمترین واسطه‌های بازار را میتوان به صورت زیر برشمرد:

1.شرکت های تامین سرمایه (بانک های سرمایه‌گذاری)

این مؤسسات که در بازار اولیه فعالیت میکنند، قیمت گذاری، بازاریابی و فروش اوراق بهادار شرکتها را در انتشار اولیه از طریق عرضۀ عمومی یا خصوصی بر عهده دارند. مؤسسات مزبور، گاه براساس قرارداد متعهد می شوند که بخشی از اوراق بهادار شرکت را که فروش نرفته است، خریداری نمایند.

2.کارگزاران

اشخاصی هستند که به عنوان واسطه بین خریداران و فروشندگان به دادوستد اوراق بهادار می پردازند. کارگزاران به عنوان نماینده مشتری و به حساب مشتری، در مقابل دریافت کارمزد، به خرید و فروش اوراق بهادار براساس سفارش های مشتری می پردازند.

3.معامله گران

معامله‌گران، واسطه‌های مالی هستند که به حساب خود اوراق بهادار می خرند و از موجودي سهام خود به مشتریان می فروشند یا اوراق بهادار آنها را خریداری می کنند. معامله‌گران کارمزد دریافت نمی کنند بلکه از تفاوت قیمت خرید و فروش اوراق بهادار سود می‌برند.

4.مشاوران سرمایه‌گذاری

مشاوران سرمایه‌گذاری نهادهایی هستند که به اشخاص یا نهادهای دیگر در زمینۀ ارزش گذاری اوراق بهادار، سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار و تهیه سبد سرمایه‌گذاری و سایر خدمات مالی مشاوره می‌ دهند.

5.بازارگردانان

بازارگردانان از نهادهای مهم فعال در بورس هاي اوراق بهادار هستند که با داشتن توان مالی و تخصص لازم، مسئولیت حفظ بازاری منظم و مداوم براي سهام خاصی را عهده دار می شوند. در واقع بازارگردان با خرید و فروش سهام، به مقابله با عدم تعادل‌های موقت می‌پردازد و می‌کوشد تا عرضه و تقاضا را متعادل سازد. به عبارت دیگر بازارگردان گاه در نقش خریدار، در مواردي که سهم خاص و موردنظر خریدار ندارد و گاه در نقش فروشنده، چنانچه سهم خاصی فروشنده نداشته ولی خریداران بالقوه‌اي دارد، در بازار فعالیت می کند. بازارگردان میتواند به عنوان یک کارگزار برای سفارش دهندگان خرید وفروش سهام را ” با استفاده از دفاتر خود که در آن سفارش خرید و فروش اوراق بهادار با قیمت های معین پیشنهادی ثبت شده است ” انجام دهد یا به عنوان یک معامله گر، اوراق بهادار تعیین شده را برای موجودی خود معامله کند.

6.شرکت های سرمایه گذاری

شرکتهای سرمایه‌گذاری از جمله واسطه‌هاي مالی هستند که کارکرد اصلی آنها مدیریت تخصصی سرمایه‌گذاری در بازار اوراق بهادار است، اگر چه انواع متعددی از شرکت های سرمایه‌گذاری با کارکردهای مختلف وجود دارند، اما شرکت های فعال در بورس‌های اوراق بهادار به‌طور معمول با هدف مدیریت پرتفوی وارد بورس می شوند. این شرکتها با فروش اوراق سرمایه‌گذاری خود به عموم، وجوه به دست آمده را در ترکیب متنوعی از اوراق بهادار سرمایه گذاري می کنند و به نمایندگی از دارندگان اوراق به اداره آن می پردازند.

ب) سایر فعالان بازار سرمایه

علاوه بر نهادها و مؤسسات فوق، نهادهاي دیگری با وظایف و کارکردهاي خاص در بازار سرمایه فعالیت می‌کنند که مهمترین آن عبارتند از:

1. مؤسسات رتبه‌بندي

کارکرد اصلی این مؤسسات، رتبه‌بندی اوراق بدهی شرکتها با توجه به ریسک عدم بازپرداخت یا ورشکستگی است. این مؤسسات با انجام تحلیل مالی، ارزیابی مدیریت، تحلیل صنعت و بررسی احتمال عدم پرداخت بهره یا سود و بازپرداخت اصل سرمایه، نوع و شرایط تعهدات، حفاظت دارایی ها به هنگام ورشکستگی، سازماندهی مجدد و سایر مسایل قانونی و وجود ضمانت و بیمه به رتبه‌بندی اوراق بدهی شرکت‌ها می پردازند. مؤسسات مزبور با رتبه‌بندی اوراق بدهی با تعهدات ثابت، به سرمایه‌گذاران کمک میکنند تا چشم‌انداز پرداخت سقف تعهد شده مورد نظر را با توجه به ریسک عدم بازپرداخت یا ورشکستگی ارزیابی کنند.

2. پردازشگران یا فروشندگان حرفه‌ای اطلاعات:

فعالیت عمده اینگونه مؤسسات، گردآوري و پردازش‌اطلاعات به منظور اتخاذ تصمیم در زمینه ی سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار است.

شرکت های تامین سرمایه چه وظایفی دارند؟

شرکت های تامین سرمایه چه وظایفی دارند؟

در بازارهای بین‌المللی نهادی به نام بانک سرمایه‌گذاری وجود دارد که به مجموعه‌ای از فعالیت‌های مالی می‌پردازد. در ایران این خدمات توسط سه گروه بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری (Investment Company) و شرکت های تامین سرمایه (Investment Bank) ارائه می‌شود. در ادامه این مقاله قصد داریم به معرفی شرکت های تامین سرمایه، عملکرد و تفاوت آن‌ها با بانک بپردازیم.

نقش شرکت های تامین سرمایه چیست؟

نگاه‌های متفاوتی نسبت به نهاد بانک سرمایه‌گذاری یا نسخه ایرانی آن یعنی شرکت تامین سرمایه وجود دارد. تامین سرمایه در زبان فارسی معادل واژه انگلیسی Investment Bank در نظر گرفته شده است و هدف اصلی از به وجود آمدن این شرکت‌ها، واسطه‌گری مالی است. در واقع ظهور واسطه‌های مالی برای برقراری ارتباط میان مازاد وجوه عرضه‌کنندگان وجه و کسری منابع در طرف تقاضاکنندگان وجه، ناشی از نقص‌های ذاتی بازار مالی است. بانک سرمایه‌گذاری یک موسسه مالی است که به شرکت‌ها و دولت‌ها کمک می‌کند از راه تعهد پذیره‌نویسی یا نمایندگی کارفرما در انتشار اوراق بهادار، به گردآوری سرمایه اقدام کنند. برای مشاهده فهرست شرکت های تامین سرمایه فعال در ایران، به وب سایت سازمان بورس و اوراق بهادار مراجعه کنید.

فعالیت بانک‌های سرمایه‌گذاری (شرکت تامین سرمایه) حوزه وسیعی از خدمات مالی را شامل می‌شود. تعهدپذیره‌نویسی، بازارگردانی و ایفای نقش اساسی در بازار اولیه، خدمات مربوط به اوراق بهادار، خدمات انواع مشاوره، ادغام و تملک، تجدید ساختار شرکت‌ها، تامین مالی شرکت‌های مخاطره‌آمیز، فعالیت در زمینه تامین مالی پروژه، بانکداری اختصاصی، ابداع و نوآوری‌های مالی و مهندسی مالی، مدیریت دارایی‌ها و بدهی‌ها، مدیریت سرمایه‌گذاری‌ها، تبدیل دارایی‌ها به اوراق بهادار و خدمات مدیریت ریسک و واگذاری فعالیت‌های اقتصادی دولتی به بخش خصوصی از جمله خدمات قابل ارائه توسط بانک‌های سرمایه‌گذاری است.

علی‌رغم وجود کلمه بانک در نام این موسسات، فعالیت آن‌ها از فعالیت بانک‌ها متمایز است؛ که در ادامه برخی از این تفاوت‌ها را مطالعه می‌کنید:

بانک‌های سرمایه‌گذاری یا همان شرکت های تامین سرمایه برخلاف بانک‌های تجاری سپرده‌پذیر نیستند.

بانک‌های تجاری افراد و شرکت‌ها را تامین مالی می‌کنند؛ در حالی که بانک‌های سرمایه‌گذاری همان‌طور که از نام دیگرشان یعنی «شرکت تامین سرمایه» پیدا است، صرفا در حوزه تامین مالی شرکت‌ها فعالیت می‌کنند.

عمده فعالیت بانک‌های تجاری در «بازار پول» و عمده فعالیت بانک‌های سرمایه‌ گذاری در بورس است.

درآمد اصلی بانک‌های تجاری از محل شکاف نرخ بهره سپرده‌ها و تسهیلات و عمده درآمد شرکت های تامین سرمایه از محل کارمزد مشاوره و خدمات است.

طبقه‌بندی شرکت های تامین سرمایه

شرکت های تامین سرمایه بر اساس نوع فعالیت به سه دسته کلی طبقه‌بندی می‌شوند که در ادامه با وظایف و عملکرد هر کدام آشنا خواهید شد.

شرکت های تامین سرمایه با خدمات کامل

این نوع شرکت‌ها در تمامی فعالیت‌های بازار سرمایه تخصص دارند و خدمات متنوعی ارائه می‌کنند. درآمد این شرکت‌ها از تنوع بسیار بالایی برخوردار است، بنابراین به راحتی تحت تاثیر نوسانات در یک بخش از بازار قرار نمی‌گیرند. گلدمن ساکس، مورگان استتلی و مریل لینچ از بزرگ‌ترین شرکت‌های تامین سرمایه با خدمات کامل هستند. فعالیت‌های اصلی این شرکت‌ها شامل موارد زیر می‌شود:

معاملات اوراق بهادار و دارایی‌های مختلف

خدمات مرتبط با اوراق بهادار

خدمات بازار سرمایه

خدمات تسویه بین‌المللی

شرکت‌های هلدینگ مالی

شرکت های تامین سرمایه

این شرکت‌ها علاوه بر ارائه خدمات گروه قبلی، به مشتریان خود اعتبار هم می‌دهند. از شرکت‌های هلدینگ مالی می‌توان به سیتی گروپ، HSBC ، کردیت سوئیس، جی پی مورگان، بانک آمریکا و دویچه بانک اشاره کرد. این هلدینگ‌ها هر دو فعالیت بانک‌های تجاری و شرکت‌های سرمایه‌گذاری را انجام می‌دهند. از فعالیت‌های این نوع شرکت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ۱. بانکداری شخصی ۲. بانکداری شرکتی (CB) 3. بانکداری نهادی ۴. بانکداری اختصاصی ۵. مدیریت ثروت ۶. مدیریت دارایی‌ها ۷. مدیریت سرمایه‌گذاری‌ها ۸. خدمات مالی ۹. خرده فروشی

شرکت های تامین سرمایه تخصصی

این نوع از شرکت های تامین سرمایه، تنها در یک بخش از بازار متخصص و متمرکز هستند و فعالیت‌های بانکداری و جذب سپرده و تعهد پذیره‌نویسی را انجام نمی‌دهند. این شرکت‌ها، فعالیت‌های مشاوره ادغام و تملیک، مدیریت دارایی‌های تجدید ساختار مالی شرکت‌ها و موسسات را ارائه می‌دهند. از شرکت های تامین سرمایه تخصصی می‌توان به: ساندلر اونیل، گرین هیل و لازارد اشاره کرد.

مزایای شرکت های تامین سرمایه

شرکت های تامین سرمایه مزایای فراوانی را هم برای سرمایه‌گذاران و هم برای شرکت‌های سرمایه‌پذیر فراهم کرده‌اند. در ادامه با بخشی از مزایای شرکت های تامین سرمایه آشنا خواهیم شد.

تسهیل جمع‌آوری سرمایه

شرکت های تامین سرمایه نقش بسزایی در تسهیل جمع‌آوری سرمایه برای افراد حقوقی دارند. ارائه مشاوره در زمینه‌هایی چون عرضه و تعهد پذیره‌نویسی سهام در عرضه‌های عمومی (اولیه و ثانویه)، افزایش سرمایه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس، تأسیس شرکت‌های سهامی عام، پیداکردن خریدار و سرمایه‌گذار با هدف تامین مالی شرکت‌ها و… نمونه آن است.

شرکت های تامین سرمایه هنگامی که در یک پذیره‌نویسی عمومی شرکت می‌کنند، با دانش و تحلیل تخصصی خود و اطمینانی که به بازار ارائه می‌دهند، می‌توانند قیمت اوراق را به بهترین نحو، تعیین کنند؛ به طوری که هم هزینه ناشر کاهش یابد و هم موجب استقبال سرمایه‌گذاران واقع شود.

کاهش ریسک بازار

شرکت های تامین سرمایه با توجه به دو مورد «تخصص و مهارت بالا» و «جمع‌آوری و پردازش سریع اطلاعات» در مقایسه با سایر ارگان‌های بازار سرمایه بهتر عمل می‌کنند. این شرکت‌ها با ارزیابی کامل و تهیه اطلاعات تحلیلی شفاف، در کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و به دنبال آن کاهش ریسک بازار نقش مهمی دارند.

افزایش نقدشوندگی بازار

شرکت های تامین سرمایه با فعالیت‌هایی که در بازار انجام می‌دهند به افزایش نقدشوندگی و تسهیل مبادلات در بازارهای مالی کمک می‌کنند.

کاهش هزینه‌ شرکت‌ها

شرکت های تامین سرمایه از طریق مهندسی مالی، طراحی ابزارها و ارائه محصولات نقش بازار اولیه چیست؟ جدید، امکاناتی را در بازار سرمایه فراهم می‌کنند که موجب کاهش هزینه شرکت‌ها در زمان جذب منابع می‌شود. به عبارتی روند توسعه شرکت با هزینه کمتر و سرعت بالاتری طی خواهد شد.

از دیگر مزیت‌های شرکت های تامین سرمایه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کمک به جهانی شدن بازارهای مالی از طریق توسعه فعالیت‌های بین‌المللی

کمک به گسترش بخش خصوصی برای حضور در عرصه‌های اقتصادی کشور

کمک به بنگاه‌های اقتصادی مختلف برای استفاده از پتانسیل‌های بازار سرمایه

تامین مالی در بازار سرمایه

تامین مالی یکی از مهم‌ترین وظایف بازارهای سرمایه در سراسر دنیا به حساب می‌آید. در ایران نیز با توجه به محدودیت‌های سیستم بانکی ، بخش زیادی از تامین مالی شرکت‌ها از طریق بازار سرمایه انجام می‌شود. به عبارت دیگر شرکت‌ها و موسسات دولتی به منظور رسیدن به اهداف و اجرای طرح‌های توسعه‌ای خود نیازمند جذب انواع منابع مالی و مشارکت سایر فعالان اقتصادی و بازار سرمایه هستند.

در این بین ابزارهای تامین مالی در بازار سرمایه می‌توانند نقش موثری در اجرای به موقع و مناسب طرح‌ها و نیز رسیدن به اهداف مدیریتی سازمان داشته باشند.

در جدول زیر می‌توانید ارزش منابع جذب شده (به تفکیک سرمایه‌ای و بدهی) در دو سال ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ را مشاهده کنید:

۱۳۹۷

(ارقام به میلیارد ریال)

۱۳۹۸

(ارقام به میلیارد ریال)

ارزش منابع جذب شده تا پایان آذر ماه سال ۱۳۹۹ مبلغ ۲،۷۳۸،۲۹۵ میلیارد ریال و بیشتر از میزان جذب در سال ۱۳۹۸ است.

روند ماهانه جذب و تجهیز منابع به تفکیک سرمایه‌ای و بدهی طی ۱۲ ماه اخیر در شکل زیر نمایش داده شده است:

مانده اوراق بدهی منتشره به تفکیک نوع اوراق در پایان آذر ۱۳۹۹ در نمودار زیر ارائه شده است. طبق این تصویر ۴۰ درصد از مانده اوراق بدهی به اوراق مرابحه اختصاص دارد.

مانده اوراق بدهی منتشره به تفکیک ماهیت ناشر در پایان اردیبهشت ۱۳۹۹ طبق نمودار زیر است. همان طور که مشاهده می‌کنید بیش از ۸۱ درصد از مانده اوراق بدهی، به «اوراق بدهی دولتی» تعلق دارد.

سخن آخر

همان طور که طی این مقاله متوجه شده‌اید، شرکت های تامین سرمایه نقش بسزایی در تامین مالی شرکت‌‌ها، کاهش ریسک برای سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر، افزایش نقدشوندگی و در نهایت کاهش هزینه برای توسعه شرکت‌ها دارند. البته تامین سرمایه تنها به موارد بالا محدود نمی‌شود و روش مختلفی برای این منظور وجود دارد. در آینده در مورد انواع روش‌های تامین مالی از طریق بازار سرمایه مطالبی ارائه خواهد شد.

نقش بازار سرمایه برای تحقق شعار امسال چیست؟

نقش بازار سرمایه برای تحقق شعار امسال چیست؟

تهران- ایرناپلاس- یک تحلیلگر بازار سرمایه معتقد است: هر چند حجم نقدینگی بالاست اما کمبود نقدینگی برای بنگاه‌های تولیدی بسیار مشهود است. برای حل این مساله لازم است با تغییر رویکرد در بازار سرمایه، تلاش کنیم زیرساخت‌های بازار با انتظاراتی که از آن وجود دارد تطبیق یابد.

به گزارش ایرناپلاس، «تولید؛ پشتیبانی‌ها، مانع‌زدایی‌ها» شعاری است که از سوی رهبر معظم انقلاب برای سال ۱۴۰۰ انتخاب شده است. در این زمینه پرسشی که مطرح می‌شود اینکه، نقش بازار سرمایه برای پشتیبانی از تولید چیست و در این حوزه چه موانعی وجود دارد که باید رفع شود؟

فردین آقابزرگی متخصص و تحلیلگر بازار سرمایه در این رابطه به ایرناپلاس گفت: یکی از دغدغه‌هایی که همواره برای بیشتر کارشناسان مطرح بوده، این مساله است که برای رونق و جهش تولید، باید ابتدا موانعی که بر سر راه است، برداشته شود. در این بین بازار سرمایه قابلیت‌ها و امکاناتی دارد. باید در نظر گرفت قرار است افزون بر نیمی از کسری بودجه دولت در سال ۱۴۰۰ از طریق بازار سرمایه و انتشار اوراق تأمین شود. بنابراین، یک زمینه بسیار مناسبی برای برطرف کردن موانع در بازار سرمایه وجود دارد.

وی ادامه داد: یکی از این موانع، نقدینگی است. هر چند حجم نقدینگی بالاست، اما کمبود نقدینگی برای بنگاه‌های تولیدی بسیار مشهود است. برای حل این مساله لازم است رویکرد خود را در بازار سرمایه تغییر دهیم و تلاش کنیم زیرساخت‌های بازار با انتظاراتی که از آن وجود دارد تطبیق یابد.
برای نمونه، اگر در سال ۱۳۹۹ حجم بیشتری از نقدینگی در بازار ثانویه در گردش بود، باید سازوکارها را به‌گونه‌ای اصلاح کنیم که بازار اولیه در اولویت قرار گیرد. البته معاملات بازار ثانویه، پدیده نامناسبی نیست اما دست به دست شدن سهام، اولویت تأمین مالی بنگاه‌های تولیدی را برآورده نمی‌کند. تمرکز بر بازار اولیه و بها دادن بیشتر به پذیرش شرکت‌ها و تسریع آن‌ها از جمله اقداماتی است که باید انجام شود.

استفاده از ابزارهای نوین مالی نیز باید در دستور کار قرار گیرد. اکنون اسم این ابزارها را می‌شنویم، اما روند معاملاتی بیشتر مختص به اوراق بهادار و سهام است.

آقابزرگی به دیگر اقدامات مورد نیاز برای اجرا اشاره کرد و افزود: استفاده از ابزارهای نوین مالی نیز باید در دستور کار قرار گیرد. اکنون اسم این ابزارها را می‌شنویم، اما روند معاملاتی بیشتر مختص به اوراق بهادار و سهام است. رفع عدم تطبیق زیرساخت‌های بازار سرمایه، که در بهترین حالت مربوط به ۵ تا ۱۰ سال گذشته بوده، با نیازهای امروز بازار اصلی‌ترین کاری است که در حوزه بازار سرمایه برای تحقق شعار سال ۱۴۰۰ باید انجام شود. در غیر این صورت نواقصی بروز می‌کند که مانند سال ۱۳۹۹ گریبان ما را می‌گیرد.

این تحلیلگر بازار سرمایه گفت: سازمان بورس در اواخر سال ۱۳۹۹ ناچار شد برای رفع برخی موانع، دامنه نوسان نامتقارن را اجرا کند که این نیز خود یک مانع بزرگ برای بازار سرمایه است. همچنین عرضه نشدن شرکت‌هایی که برنامه‌ریزی شده بود، در شمار موانعی قرار می‌گیرد که باید برطرف شود.

ضرورت به روزرسانی زیرساخت‌های بازار سرمایه
وی درباره اینکه قوانین و مقررات باید اصلاح شوند یا لازم است زیرساخت‌های فناوری اطلاعات به روز شود، گفت: منظورم از زیرساخت، بخش‌های مختلف است. مواردی از جمله سامانه‌های معاملاتی، آیین‌نامه و مقررات، تکنیک‌های تحلیل، پرداختن به هوش مصنوعی و گسترده‌تر کردن فضای آموزشی.
در برخی کشورها، شبکه‌های تلویزیونی بخش ویژه‌ای را برای تفسیر بازارهای مالی دارند. ما نیز به‌تدریج به این سمت رفته‌ایم و بخش‌های کوتاهی به این موضوع اختصاص پیدا کرده که لازم است گسترش یابد. آموزش‌های مرتبط با بازار سرمایه باید در سطح کشور مورد توجه باشد.

آقابزرگی همچنین یادآور شد: نوع دعوتی که مسئولان در سال ۱۳۹۹ از مردم داشتند تا در بازار سرمایه نقش بازار اولیه چیست؟ فعالیت کنند، خلاف آموزش صحیح بود که خود چالش بزرگی را ایجاد کرد. ترکیب شورای عالی بورس و شیوه انتخاب مدیران و اعضای هیأت مدیره سازمان بورس نیز که به طور مستقیم از سوی دولت و وزیر اقتصاد تعیین می‌شوند، از مواردی است که باید سازوکار آن به روز شود.

پیش‌بینی وضعیت بورس در ۱۴۰۰
این کارشناس بازار سرمایه درباره چشم‌انداز بازار در سال ۱۴۰۰ گفت: یکی از زمینه‌های موجود علاقه‌مند شدن مردم به فعالیت در بازار سرمایه است که باعث می‌شود بخشی از نقدینگی در این بازار جریان پیدا کند. البته با توجه به تجربه‌هایی که در سال ۱۳۹۹ کسب شد و فراز و نشیب‌هایی که گاهی دلیل خاصی هم نداشت و هیجان بیش از حدی که باعث شد دو دوره ۶ ماهه متفاوت را تجربه کنیم، در سال جدید عقلانیت، تکیه بر تحلیل و اصول و ادبیات اقتصادی در بازار حاکمیت خواهد کرد.

وی ادامه داد: در نتیجه، فراز و نشیب چندان قابل توجهی نسبت به آغاز سال ۱۴۰۰ تجربه نخواهیم کرد. با این حال انتظارات تورمی باعث می‌شود، برای حفظ ارزش پول، حتماً یکی از گزینه‌های مناسب بازار سرمایه باشد. البته برخی ممکن است در سال ۱۳۹۹ از بازار سرمایه سرخورده باشند و به سایر بازارها بروند، اما معنایش خروج نقدینگی از بورس نیست.

آقابزرگی معتقد است: به‌طور کلی بر خلاف سال ۱۳۹۹ که دولت حاکم مطلق و معامله‌گر یکه‌تاز بازار سرمایه به شمار می‌رفت، بازار سال ۱۴۰۰ در اختیار سهامداران حقیقی است که تجربه مناسبی نیز در سال ۱۳۹۹ کسب کرده‌اند.

پالایشی‌ها و فلزی‌ها؛ مستعدترین گروه‌ها برای رشد
وی درباره گروه‌های مستعد رشد نیز گفت: به دلیل کسری بودجه و تورمی که در سال ۱۴۰۰ وجود دارد، نوسان نرخ ارز ادامه دارد، اما شدت آن مانند سال ۱۳۹۹ نیست. روزانه ۲۰۰۰ میلیارد تومان نقدینگی خلق می‌شود که ارزش پول ملی را تا حدود تحت تأثیر قرار می‌دهد. در نتیجه صنایعی که مواد اولیه‌شان از داخل تأمین می‌شود، اما درآمد حاصل از فروششان بر اساس نرخ‌های جهانی شناسایی می‌شود، مستعد رشد هستند؛ صنایعی مانند پالایشی‌ها، پتروشیمی‌ها، فولاد و کانی‌ها.
گروه دوم صنایعی هستند که لازم است یک یارانه و فرصت ویژه در اختیارشان قرار گیرد، مانند غذا و دارو.
گروه سوم شرکت‌هایی هستند که به‌واسطه افزایش گردش مالی خود، درآمد بیشتری شناسایی می‌کنند، مانند بانک‌ها و بیمه‌ها.
بعد از این‌ سه گروه، اصطلاحاً تک‌سهم‌ها هستند. یعنی شرکت‌های خاصی که طرح توسعه‌ای داشته‌اند، اختراعی ثبت کرده‌اند و . .

آقابزرگی درباره اصلی‌ترین چالش بازار سرمایه در سال ۱۴۰۰ گفت: چشم داشتن دولت به امکانات و نقدینگی که در بازار سرمایه وجود دارد، همچنان یکی از چالش‌های بزرگ است. هر چند به نظر می‌رسد نقش اشخاص حقیقی نسبت به سال ۱۳۹۹ پررنگ‌تر خواهد بود، اما این چالش حضور دولت در بورس همچنان وجود خواهد داشت.

نقش بازار اولیه چیست؟

درست است عرضه اولیه روشی کم ریسک برای سرمایه گذاری در بورس برای تازه واردان بورسی است، اما این حرف تنها در صورتی درست است که شما با خرید عرضه اولیه به فکر سرمایه‌گذاری طولانی مدت باشید.

عرضه اولیه اساسا یک روش برای جمع‌آوری کمک‌های مالی برای شرکت‌های بزرگ است. به عبارتی با ارائه عرضه اولیه، بخشی از سهام شرکت در بازار سرمایه به فروش می‌رسد و معامله می‌شود. دلایل اصلی ارائه عرضه اولیه شرکت‌ها در بورس شامل افزایش سرمایه شرکت با فروش سهام، تامین نقدینگی برای بنیانگذاران شرکت و سرمایه‌گذاران اولیه و بهره‌گیری از رشد بیشتر می‌شود. در ادامه این مطلب از کارگزاری حافظ، همه چیز در مورد عرضه اولیه یا IPO که مخفف Initial Public Offerings نقش بازار اولیه چیست؟ است، را بخوانید.

خوب است همین ابتدای مقاله اشاره کنیم که درست است عرضه اولیه روشی کم ریسک برای سرمایه گذاری در بورس برای تازه واردان بورسی است، اما این حرف تنها در صورتی درست است که شما با خرید عرضه اولیه به فکر سرمایه‌گذاری طولانی مدت باشید.

عرضه اولیه یا IPO چیست؟

عرضه اولیه یا همان (IPO)، روند ارائه سهام یک شرکت خصوصی به مردم است. انتشار سهام عمومی به یک شرکت این امکان را می‌دهد تا سرمایه مورد نیاز خود را از خرید سهام توسط سرمایه‌گذاران عمومی جمع کند.

به عبارتی، عرضه اولیه زمانی انجام می‌شود که یک شرکت خصوصی و یا دولتی به یک شرکت سهامی عام تبدیل می‌شود؛ به این ترتیب با تغییر یک شرکت خصوصی به یک شرکت عمومی، عموم مردم می‌توانند با خرید سهام آن شرکت، سهامدار آن باشند و سهامداران هم از مزایای حضورشان در بورس از جمله تامین نقدینگی و افزایش سرمایه بهره‌مند شوند.

نحوه ورود یک شرکت به بورس و سپس عرضه نماد آن در عرضه اولیه چیست؟

زمانی که یک شرکت خصوصی است سهام‌داران شرکت معمولا بیشتر شامل بینان‌گذاران، خانواده و دوستان بنیانگذاران در کنار سرمایه‌گذاران حرفه‌ای دیگر مانند سرمایه‌گذاران خطرپذیر یا سرمایه‌گذاران یا سرمایه‌گذاران فرشته (Angel Investor) هستند.

هنگامی که یک شرکت در فرایند رشد خود به مرحله‌ای برسد که معتقد باشد برای استفاده از مزایا و مسئولیت‌های سهامداران عمومی بالغ شده، می‌تواند نسبت به علاقه خود به عمومی شدن اقدام کند.

به طور معمول، این مرحله از رشد زمانی اتفاق می‌افتد که یک شرکت در ارزیابی وضعیت مالی خود، سرمایه اولیه مشخص شده سازمان بورس را داشته باشد و بتواند کلیه شرایط حضور در بورس را فراهم کند.

با این حال به طور کلی می‌توان گفت شرکت‌های خصوصی با ارزیابی‌های مختلف بعد از اثبات پتانسیل سودآوری، بسته به شرایط رقابت بازار و توانایی آنها در تامین نیازهای لیست شرکت‌های بورسی، واجد شرایط حضور در بورس و عرضه اولیه می‌شوند.

عرضه اولیه یا IPO گامی بزرگ برای یک شرکت است چون با عرضه اولیه هر شرکت، امکان جمع‌آوری پول زیادی برای آن شرکت فراهم می‌شود. این آورده مالی می‌تواند به شرکت توانایی رشد و گسترش بیشتری بدهد. افزایش شفافیت و اعتبار لیست سهام هم می‌تواند عاملی برای کمک به آن شرکت برای دستیابی به شرایط بهتر هنگام جستجوی وجوه وام باشد.

سهام عرضه اولیه یک شرکت از طریق تامین هزینه پذیره‌نویسی، قیمت‌گذاری می‌شود. وقتی شرکتی به یک شرکت سهامی عام تبدیل می‌شود، مالکیت سهام خصوصیش که قبلا متعلق به آنها بود به مالکیت عمومی تبدیل می‌شود و سهام سهامداران خصوصی موجود به ارزش معاملات عمومی تبدیل می‌شوند.

پذیره نویسی سهام همچنین می‌تواند شامل مقررات ویژه‌ای برای مالکیت سهام خصوصی به سهام عمومی باشد. به طور کلی، انتقال یک شرکت از خصوصی به عمومی زمان اصلی برای سرمایه‌گذاران خصوصی است تا بتوانند پول نقد به دست بیاورند و بازدهی را که انتظار داشتند به‌دست آورند. سهامداران خصوصی ممکن است سهام خود را در بازار عمومی حفظ کنند یا بخشی از آن یا همه آن را برای سود به فروش برسانند.

در همین حال، بازار عمومی فرصت بزرگی را برای میلیون‌ها سرمایه‌گذار برای خرید سهام شرکت و کمک سرمایه به سهامداران یک شرکت فراهم می‌کند. عموم مردم همان سرمایه‌گذار شخصی یا سازمانی است که علاقه مند به سرمایه‌گذاری در شرکت است.

به طور کلی، تعداد سهامی که شرکت در عرضه اولیه یا IPO به فروش می‌رساند و قیمت سهام آنها، عوامل تولید ارزش سهام جدید سهامداران شرکت است.

تاریخچه عرضه اولیه در ایران و جهان

اصطلاح عرضه اولیه عمومی (IPO) برای ده‌ها سال در وال‌استریت و در میان سرمایه‌گذاران یک کلید واژه بوده است. هلندی‌ها با ارائه سهام شرکت هلندی هند شرقی به عموم مردم، اولین عرضه اولیه مدرن دنیا را به خود اختصاص داده‌اند. از آن زمان به بعد این روش به عنوان روشی برای جذب سرمایه شرکت‌ها شد و با کمک آن شرکت‌ها از سرمایه‌گذاران عمومی از طریق صدور مالکیت سهام عمومی بهره‌مند شدند.

می‌توان گفت تاریخچه عرضه اولیه در ایران به ابتدای فعالیت بورس بر می‌گردد اما عرضه اولیه به روش کنونی یعنی روش ثبت سفارش یا بوک بیلدینگ از سال ۹۶ شروع شده است تا قبل از آن عرضه اولیه‌ها به صورت حراج در بازار عرضه می‌شدند و هر شخصی زودتر سفارش خرید انجام می‌داد، سهام شرکت را می‌خرید اما امروز برای رفع معضل نامساوی بودن شرایط برای سهامداران در آن حالت از روش ثبت سفارش جایگزین استفاده می‌شود. در این روش همه افراد بعد از تعیین بازه زمانی و قیمتی ثبت نام می‌توانند سهام عرضه شده را به طور مساوی دریافت کنند.

تفاوت پذیره نویسی و عرضه اولیه

یک عرضه اولیه یا IPO به طور جامع از دو قسمت تشکیل شده است. مرحله اول مرحله پیش از بازاریابی عرضه است و مرحله دوم خود عرضه اولیه شرکت است. وقتی شرکتی به ارائه عرضه اولیه علاقه‌مند است، می‌تواند این مساله را با بیانیه عمومی به همه اعلام کند.

پذیره‌نویسان فرآیند عرضه اولیه را رهبری می‌کنند و توسط شرکت انتخاب می‌شوند. یک شرکت ممکن است یک یا چند پذیره‌نویس را برای مدیریت مشترک بخش‌های مختلف فرآیند عرضه اولیه انتخاب کند.

عرضه مستقیم سهام یک شرکت در عرضه اولیه

عرضه مستقیم سهام یک شرکت در عرضه اولیه زمانی انجام می‌شود که هیچ پذیره‌نویسی برای شرکت انجام نشود. عرضه اولیه مستقیم معمولا فقط برای شرکت‌های با برندهای معروف و جذاب امکان‌پذیر است و باقی شرکت‌ها معمولا باید پذیره نویسی داشته باشند.

مزایای مالی شرکت‌ها از پیشنهاد عرضه اولیه

همانطور که در ابتدای مطلب هم اشاره شد، هدف اصلی عرضه اولیه جمع‌آوری سرمایه برای یک تجارت است. اما عرضه اولیه می‌تواند مزایای دیگری نیز داشته باشد.

  • این شرکت برای جذب سرمایه از کل سرمایه‌گذاران دسترسی پیدا می‌کند.
  • انجام معاملات آسان‌تر برای خرید (تبدیل سهام) را تسهیل می‌کند.
  • افزایش شفافیت که به همراه گزارش سه ماهه مورد نیاز است، معمولا می‌تواند به یک شرکت کمک کند شرایط استقراض اعتباری مطلوب‌تری نسبت به شرکت خصوصی دریافت کند.
  • یک شرکت دولتی می تواند وجوه اضافی را در آینده از طریق پیشنهادات ثانویه جمع‌آوری کند زیرا از قبل از طریق عرضه اولیه به بازارهای عمومی دسترسی دارد.
  • شرکت‌های دولتی می توانند از طریق مشارکت در سهام نقدینگی (به عنوان مثال ESOP)، مدیریت و مهارت‌های بهتر را جذب و حفظ کنند. بسیاری از شرکت‌ها از طریق جبران مشکلات مالی در عرضه اولیه، مدیران یا سایر کارمندان مورد نیاز خود را استخدام می‌کنند.
  • در بورس بودن باعث می‌شود اعتبار عمومی شرکت افزایش یابد، که این مساله در نهایت می‌تواند به فروش و سود شرکت کمک کند.

معایب عرضه اولیه برای شرکت‌ها

شرکت‌ها ممکن است با معایب مختلفی در برابر عمومی شدن مواجه شوند و به طور بالقوه استراتژی‌های دیگری را انتخاب کنند. برخی از معایب عمده شامل موارد زیر است:

  • هزینه عضویت در بورس و عرضه اولیه بالاست و هزینه‌های نگهداری شرکت عمومی هم متعاقب آن بالاست.
  • بعد از عضویت در بورس شرکت ملزم به افشای اطلاعات مالی، حسابداری، مالیاتی و سایر اطلاعات تجاری می‌شود. در طی این افشای اطلاعات ممکن است مجبور شود اسرار و روش‌های تجاری را که می‌تواند به رقبا کمک کند، به صورت عمومی فاش کند.
  • هزینه‌های حقوقی، حسابداری و بازاریابی قابل‌توجهی برای شرکت به بار می‌آورد.
  • به دلیل سهامداران جدیدی که حق رای به دست می‌آورند و می‌توانند تصمیمات شرکت را از طریق هیئت مدیره به طور موثر کنترل کنند، کنترل خود را از دست داده و مشکلات نمایندگی بیشتری خواهد داشت.
  • خطر دعوای حقوقی یا نظارتی مانند دعاوی مربوط به دعاوی مربوط به کلاس اوراق بهادار خصوصی و اقدامات سهامداران افزایش می‌یابد.
  • نوسانات قیمت سهام یک شرکت می‌تواند باعث ایجاد حواس پرتی برای مدیریت شود که ممکن است به جای نتایج واقعی مالی، تنها بر اساس عملکرد سهام جبران و ارزیابی شود.
  • رهبری و حاکمیت سختگیرانه توسط هیئت مدیره می‌تواند حفظ مدیران خوب که مایل به ریسک هستند را دشوارتر کند.

خطرات خرید عرضه اولیه برای سرمایه گذاران

قبل از اینکه حتی به سرمایه گذاری در عرضه اولیه فکر کنید، باید توجه داشته باشید که همیشه عرضه اولیه‌ها پایان خوشی ندارند.

اگر می خواهید در عرضه اولیه سرمایه‎گذاری کنید، حتما قبل از عرضه عمومی، همه آنچه را لازم است در مورد این شرکت بخوانید و ارزیابی کنید.

همچنین باید از وسوسه گرفتار شدن در هیجان لحظه خودداری کنید. حتی شاید بهتر باشد تا بعد از عرضه اولیه صبر کنید و زمانی که قیمت سهام با کاهش هیجان تثبیت یا حتی کاهش یافت آن را بخرید.

گفته می‌شود بهتر است بیش از ۱۰ درصد از سبد سرمایه خود را به عرضه اولیه اختصاص ندهید. مگر این‌که به فکر سرمایه‌گذاراری بلند مدت هستید و فکر می‌کنید این شرکت ارزش اساسی دارد چون در این سرمایه گذاری بلند مدت نوسانات اولیه و خطر افت قیمت‌ها کمتر خواهد بود.

مزایای خرید عرضه اولیه برای سرمایه گذاران

خرید سهام عرضه اولیه می‌تواند بسیار جذاب و حتی راحت باشد. معمولات سهام عادی خریداری شده طی عرضه اولیه سود قابل توجهی را با گذر زمان به دست می‌آورد اما دقت داشته باشید که اگر اهل سرمایه‌گذاری طولانی مدت هستید خرید عرضه اولیه برای‌تان خوب است

از طرف دیگر به خاطر داشته باشید شما با خرید سهام عرضه اولیه یک شرکت به اقتصاد شرکت و کشورتان کمک می‌کنید و اجازه می‌دهید تا شرکت‎هایی که کالاها و خدمات ارائه می‌دهند رشد و گسترش یابد.

به طور کلی می‌توان گفت اگر می‌خواهید با عرضه اولیه پولدار شوید یا به عبارتی سود خوبی بگیرید اول باید نحوه خرید سهام عرضه اولیه و نگهداری آن را یاد بگیرید. ضمن اینکه همیشه دقت داشته باشید خرید عرضه اولیه ضرورتا منجر به پولدار شدن نمی‌شود گاهی در صورت مناسب نبودن شرایط، خرید عرضه اولیه به نتایج خوبی منجر نمی‌شود.

نحوه خرید عرضه اولیه

برای خرید عرضه اولیه چه به صورت آنلاین و چه به صورت آفلاین باید حتما کد بورسی داشته باشید. اگر کد بورسی ندارید ابتدا باید در سامانه سجام ثبت نام کنید و بعد از آن می‌توانید با سامانه‌های آنلاین کارگزاری‌ها کد بورسی خود را دریافت کرده و بعد از آن با عضویت در کارگزاری‌های مد نظرتان در روزی که عرضه اولیه انجام می‌شود، با تامین مبلغ لازم، سهام عرضه اولیه را خریداری کنید.

در خرید آفلاین کافی است وارد سامانه بورسی خود شده و قیمت و حجم مدنظرتان را قید کنید تا کارگزار شما خرید عرضه اولیه‌تان را برایتان انجام دهید. اما در شیوه خرید عرضه اولیه به صورت آنلاین کافی است در روز تعیین‌شده یا یک روز قبل از آن حساب کاربری خود را در کارگزاری‌تان به میزان اعلام شده شارژ کنید.

استفاده از روش ترکیبی در عرضه اولیه

سازمان بورس برای فراهم ساختن امکان عرضه اولیه شرکت‌هایی که ارزش سهام شناور آنها کمتر از ۵ هزار میلیارد برآورد شده «روش ترکیبی» را فراهم کرده است. با این روش، شرکت‌های پرریسکی که در مرحله پذیرش شناسایی می‌شوند هم از این پس می‌توانند با روش ترکیبی به سرمایه‌گذاران واجد شرایط عرضه اولیه شوند.

فرایند عرضه اولیه در سازمان بورس و اوراق بهادار در گذشته به روش حراج انجام می‌شده است. در این روش کارگزاری‌ها با کد خرید گروهی به نام «ددد» که پیش از روش ثبت سفارش در عرضه اولیه انجام می‌شد، در کشف قیمت نقش داشتند و به این ترتیب بعد از خرید سهام و کشف قیمت، عرضه‌های اولیه را به مشتریان اختصاص می‌دادند. این شیوه مشکلات بزرگی داشت، از جمله این که امکان رانت را برای عده‌ای فراهم می‌کرد. به این ترتیب اگر سهمی خوب بود تخصیص سهام بیشتر به کدهای خاص داده می‌شد و باقی سرمایه‌گذاران از آن سهم کمتری می‌بردند.

اما در ادامه با بازنگری که در عرضه اولیه‌ها صورت گرفت، مدل جدید ثبت سفارش در نظر گرفته شد. در این روش برای آنکه دیگر رانتی صورت نگیرد قیمت سفارشات و حجم آنها در طی ثبت سفارش مخفی می‌ماند و اگر حتی تقاضای ثبت شده بیش از میزان عرضه بود، سهم به روش تسهیم به نسبت بین متقاضیان عرضه اولیه صورت می‌گرفت.

با وجود این بازنگری‌ها، اما باز هم با وجود استقبال خوبی که از عرضه‌های اولیه همچنان وجود داشت مشکلاتی در پذیرش شرکت‌های حاضر در صنایع پرریسک و جدید و شرکت‌های کوچک وجود داشت، چون اساسا سرمایه‌گذارانی که علاقه بیشتری به خرید عرضه اولیه داشتند افرادی بودند که در سرمایه‌گذاری در بورس حرفه‌ای نبودند و بنابراین توجه دقیقی به مخاطرات این شرکت‌ها نداشتند. بنابراین سازمان بورس با هدف کاهش ریسک برای این افراد، امکان ثبت و پذیرش شرکت‌های کوچک، حضورشان را لغو کرد.

اما در بررسی‌ها و بازنگری‌های جدید امکان حضور و پذیرش شرکت‌های پرریسک و کوچک با روش ترکیبی فراهم شده است.

در این شیوه مدل ثبت سفارش دومرحله‌ای خواهد بود بنابراین در مرحله اول بخشی از سهام به صندوق‌های سرمایه‌گذاری از جمله صندوق ETF و صندوق‌های مشترک اختصاص داده می‌شود تا کشف قیمت توسط صندوق‌ها انجام شود و در نهایت بعد از کشف قیمت در مرحله بعدی این قیمت مبنای عرضه سهام برای عموم در نظر گرفته شود.

این طرح در مرداد ماه ۱۴۰۰ تایید شده و به زودی اجرایی خواهد شد. به طور کلی برای تعریف روش ترکیبی عرضه اولیه باید ابتدا گفت که عرضه اولیه سهام جذابیت‌های خاصی برای سرمایه گذاران بورسی دارد و به عبارتی ساده‌تر باید گفت عرضه اولیه تا قبل از روش ترکیبی به صورت بوک بیلدینگ بود اما با روش جدید بستری مناسب برای پذیرش شرکت‌های پرریسک و کوچک فراهم می‌شود تا مدل جدیدی به عرضه‌های اولیه به ظرفیت‌های بورس تهران اضافه شود.

خرید عرضه اولیه از طریق کارگزاری حافظ

کارگزاری حافظ همواره تلاش کرده بتواند بهترین خدمات را در راستای تسهیل خرید و فروش سهام برای مشتریان خود فراهم کند در این راستا اکنون شما با عضویت در کارگزاری حافظ و تنظیم سامانه معاملات می‌توانید تمامی خرید‌های عرضه اولیه را به صورت اتوماتیک برای خود فعال کنید و به این ترتیب اگر حساب کاربری‌تان شارژ کافی داشته باشد، عرضه اولیه ارائه شده از طرف سامانه معاملاتی کارگزاری حافظ به صورت خودکار خریداری می‌شود.

سوالات متداول در خصوص عرضه اولیه و پاسخ به آنها

۱- چگونه با عرضه اولیه پولدار شویم؟

در پاسخ به این سوال باید گفت عرضه اولیه ضرورتا منجر به پولدار شدن نمی‌شود. نکته مهم این است که امکان خرید تعداد بالای سهام عرضه اولیه وجود ندارد بنابراین اگر می‌خواهید از طریق عرضه اولیه سود کسب کنید بهتر است عرضه‌های اولیه‌ای را که خوب بررسی کردید، خریداری کنید تا در نهایت با سرمایه‌گذاری طولانی مدت بتوانید سود خوبی از آن کسب کنید و یا شاید پولدار شوید.

۲- چگونه به عرضه اولیه خود اضافه کنیم؟

عرضه‌های اولیه بعد از بازگشایی نماد در بازار مانند تمام سهم­‎های دیگر قابل خرید و معامله هستند اما اغلب به دلیل تقاضای بالا برای خرید این سهم‌­ها صف‌­های سنگینی شکل می­‌گیرد که خرید را دشوار می­‌کند.

۳- عرضه اولیه چقدر سود دارد؟

سود عرضه اولیه بسته به عوامل مختلف مثل شرایط بازار سرمایه و شرایط مالی شرکت و بسیاری موارد دیگر تغییر می‌کند. بنابراین دقیقا نمی‌توان گفت عرضه اولیه چه میزان سود دارد.

4- چه زمانی عرضه اولیه یا IPO را بفروشیم؟

زمان فروش عرضه اولیه به برنامه سرمایه‌گذاری شما بستگی دارد. اگر برنامه سرمایه‌گذاری طولانی مدت دارید بهتر است عرضه اولیه خود را حداقل تا چند سال نفروشید.

۵- چه تعداد عرضه اولیه می‌توان خرید؟

با توجه به این که نحوه فروش عرضه اولیه در بازار به گونه‌ای طراحی شده است که به همه به میزان کافی سهم برسد دقیقا نمی‌توان گفت هر سرمایه‌گذار چه میزان سهام عرضه اولیه را می‌تواند بخرد.

۶- عرضه اولیه ضرر هم دارد؟

بله، گاهی اوقات شرایط بازار به گونه‌ای پیش می‌رود که سهام شرکت در همان روزهای اولیه دچار نوسان بالایی می‌شود که در نهایت عرضه اولیه ضرر می‌کند.

بازارهای مالی چیست؟

بازارهای مالی چیست؟

بازارهای مالی (Financial markets) به گستره وسیعی از بازارها اطلاق می‌شود که در آن‌ها اوراق بهادار مبادله می‌گردد.

‌ این بازارها شامل بازار مبادله سهام، بازارهای اوراق قرضه، بازار فارکس (Forex Market – FX) و بازارهای مشتقات (Derivative Markets) و دیگر انواع بازارها می‌شوند.

بازارهای مالی برای عملکرد صحیح و جذب سرمایه مورد نیاز اقتصاد حیاتی می‌باشند.

درک مفهوم بازارهای مالی

بازارهای مالی نقش مهمی‌ در فعالیت روان و همچنین جذب سرمایه برای اقتصاد ‌ایفا می‌کنند و‌ این کار را از طریق‌ ایجاد نقدینگی برای کسب‌وکارها و کارآفرینان (entrepreneurs) انجام می‌دهند.‌

این بازارها‌ این امکان را برای خریداران و فروشندگان فراهم می‌کنند تا بتوانند دارایی‌های مالی‌شان را با یکدیگر مبادله کنند.

بازارهای مالی اوراق‌های بهادار ارائه می‌کنند و در قبال آن‌ به افرادی که در آن‌ها با مبلغ مازاد خود سرمایه‌گذاری می‌کنند، سودی را تخصیص می‌دهند و به‌طور هم‌زمان برای کسب و کارهایی که نیازمند پول هستند نیز سرمایه فراهم می‌کنند.

بازار بورس تنها یکی از انواع بازارهای مالی می‌باشد. بازارهای مالی از طریق خریدوفروش تعداد زیادی از ابزارهای مالی شامل سهام، اوراق قرضه، ارزها و همچنین مشتقات تشکیل می‌شوند.

بازارهای مالی همچنین اتکای زیادی بر شفافیت اطلاعات دارند تا قیمت‌ها و اطلاعات مورد نیاز تمامی‌ کاربران بازار به‌طور کامل و بدون دست‌کاری به آن‌ها برسد.

قیمت‌های موجود در بازارها و قیمت‌های اوراق قرضه ممکن است نشان‌دهندهٔ ارزش ذاتی واقعی آن‌ها نباشد زیرا نیروی عوامل اقتصاد کلان، مانند مالیات‌ها (Taxes) می‌توانند بر قیمت‌ها اثر گذارند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اوراق قرضه می‌توانید از مطلب آموزشی «اوراق قرضه چیست؟» دیدن نمایید.

برخی از بازارهای مالی کوچک هستند و یا فعالیت کمی دارند و دیگر انواع آن‌ها، مانند بورس اوراق بهادار نیویورک (New York Stock Exchange – NYSE) روزانه بیش از میلیاردها دلار اوراق بهادار را مبادله می‌کند.‌

این دارایی‌ها (سهام در بازارهای سهامی) به سرمایه‌گذاران‌ این امکان را می‌دهد تا بتوانند سهم‌های شرکت‌هایی که به‌صورت عمومی‌ عرضه شده‌اند را خریدوفروش نمایند.

بازار بورس اصلی جایی است که منتشرکنندگان تازه سهام، که به‌عنوان عرضه‌کنندگان اولیه نیز شناخته می‌شوند، سهام خود را در آنجا می‌فروشند.

هرگونه مبادله‌ای پس از‌ این در بازارهای ثانویه اتفاق می‌افتد، جایی که معامله‌گران، اوراق بهاداری را که قبلاً خریداری کرده‌اند به فروش می‌رسانند و یا دیگر اوراق‌های بهادار را می‌خرند.

نکته مهم: قیمت اوراق‌های بهادار مبادله شده در بازارهای مالی (مرجع) لزوماً ارزش ذاتی (Intrinsic Value) آن‌ها را منعکس نمی‌کند.

انواع بازارهای مالی

بازارهای مالی چیست؟

-بازار مستقیم (Over – the – counter Markets, OTC)

یک بازار مستقیم به یک بازار غیرمتمرکز (Decentralized Market) گفته می‌شود، بدین معنی که هیچ‌گونه مرکز فیزیکی ندارد و تمامی‌ مبادلات به شکل الکترونیکی انجام می‌شوند و در‌ این بازارها دو طرف معاملات بدون حضور در هیچ کارگزاری به‌عنوان شخص سوم به‌صورت مستقیم با یکدیگر به مبادله می‌پردازند.

یک بازار مستقیم، سهام‌هایی را مبادله می‌کند که به‌صورت عمومی ‌در بازار بورس نیویورک (NYSE)، نزدک (NASDAQ) و یا بازار بورس آمریکا (American Stock Exchange – ISE) به نمایش گذاشته نشده‌اند.

به‌طور کلی شرکت‌هایی که در بازار مستقیم مبادله می‌شوند کوچک‌تر از شرکت‌هایی هستند که در بازارهای مالی اصلی مبادله می‌شوند و به همین دلیل بازارهای فرابورس نیازمند قوانین نظارت کمتری هستند و همچنین هزینه استفاده از آن‌ها نیز کمتر می‌باشد.

-بازارهای اوراق قرضه (Bond Markets)

اوراق قرضه، به اوراق بهاداری گفته می‌شوند که در طی آن‌ها سرمایه‌گذار مقداری پول را برای مدت زمان مشخص به‌عنوان وام، به وام‌گیرنده می‌دهد و طبق توافق انجام شده در قرارداد، میزان بهرهٔ مشخصی را دریافت می‌کند.

شما ممکن است به اوراق قرضه به‌عنوان یک توافق بین وام‌دهنده و وام‌گیرنده نگاه کنید که در آن جزئیاتی در مورد وام و همچنین نحوهٔ پرداخت آن نوشته شده است.

اوراق قرضه توسط شرکت‌ها و همچنین شهرداری‌ها (Municipalities)، دولت‌های محلی ایالتی (States) و دولت‌های مرکزی (Sovereign Governments) به‌منظور تأمین مالی پروژه‌ها و عملیات‌ها انتشار می‌یابند.

بازارهای اوراق قرضه، اوراق بهادار را که شامل اوراق و لوایح صادر شده توسط خزانه‌داری ‌ایالات متحده آمریکا (Notes and bills issued by the United States Treasury) می‌شوند را به فروش می‌رسانند.

بازارهای اوراق قرضه همچنین تحت عنوان بازارهای بر پایهٔ بدهی (Debt markets (Credit markets و یا بازارهای درآمد ثابت (Fixed – income markets) نیز شناخته می‌شود.

-بازارهای پولی (Money Markets)

معمولاً بازارهای پولی کالاهایی را مبادله می‌کنند که در طی کوتاه‌مدت (منظور از کوتاه مدت، تاریخ انقضای کم آن‌ها است) دارای نقدینگی بالایی می‌باشند و از مشخصه‌های آن‌ها می‌توان به درجهٔ بالای امنیت و همچنین نرخ سود از پیش تعیین‌شده‌شان اشاره کرد.

در سطح عمومی ‌و عمده‌فروشی، بازارهای پولی شامل حجم‌های معاملاتی بالایی بین مؤسسات و معامله‌گران می‌باشند.

در سطح خرده‌فروشی،‌ این بازارها شامل صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترکی (Mutual Funds) می‌باشند که توسط سرمایه‌گذاران منفرد و حساب‌های باز شده در‌ این بازارها توسط مشتریان بانکی خریداری می‌شوند.

افراد ممکن است در بازارهای پولی به‌منظور خرید گواهی‌های سپرده کوتاه‌مدت (Certificate of deposit – CD’s) سرمایه‌گذاری کنند و یا برای خرید اوراق منتشرشده توسط شهرداری‌ها و یا اوراق منتشرشده توسط خزانه‌داری و غیره سرمایه‌گذاری نمایند.

-بازارهای مشتقات (Derivatives Market)

مشتقات قراردادی هستند که بین دو یا چند طرف معامله نوشته می‌شوند که در آن ارزش قرارداد بر پایهٔ یک دارایی مالی پایه (مانند یک اوراق قرضه) و یا یک دارایی خاص (مانند یک شاخص) تعیین می‌شود.

مشتقات، اوراق بهادار ثانویه‌ای هستند که ارزش آن‌ها به تنهایی توسط ارزش دارایی پایه اصلی‌شان که به آن لینک شده‌اند تعیین می‌شود.

به‌صورت تکی، یک قرارداد مشتقات قراردادی بی‌ارزش می‌باشد. برخلاف سهام‌هایی که به‌صورت مستقیم مبادله می‌شوند، در بازارهای مشتقات به‌صورت قراردادهای آتی و یا قراردادهای اختیار معامله خرید یا فروش و یا انواع دیگری از محصولات مالی (Financial Products) مبادله می‌گردند.

این دارایی‌ها ارزش خود را از ابزارهای مالی مانند اوراق قرضه (Bonds)، کالاها (Commodities)، ارزها (Currencies)، نرخ‌های بهره (Interest rates)، شاخص‌های بازار (Market indexes) و همچنین سهام (Stocks) می‌گیرند.

-بازار فارکس

بازارهای مالی چیست؟

بازار فارکس (Foreign exchange market, FOREX, FX) بازار مالی‌ای است که در آن مشارکت‌کنندگان می‌توانند به خرید، فروش، مبادله و معامله‌گری بر روی ارزها بپردازند.

شایان ذکر است که بازار فارکس نقدینه‌ترین بازار در تمامی‌جهان می‌باشد، زیرا که پول به‌عنوان نقد‌پذیر‌ترین نوع تمامی دارایی‌ها شناخته می‌شود.

بازارهای ارزی بیش از 5,000 میلیارد دلار مبادله روزانه دارند که‌ این میزان از مجموع بازارهای قراردادهای آتی بازارهای سرمایه‌ای بیشتر می‌باشد.​_

به‌همراه بازارهای مستقیم، بازار فارکس نیز نوعی بازار غیرمتمرکز شناخته می‌شود و از شبکه‌ای بین‌المللی‌ای از کامپیوترها و کارگزاری‌ها در سراسر جهان ساخته شده است.

بازار فارکس از بانک‌ها (Banks)، شرکت‌های تجاری (Commercial Companies)، بانک‌های مرکزی (Central Banks)، شرکت‌های مدیریت سرمایه‌گذاری (Investment management firms)، صندوق‌های سرمایه‌گذاری (Hedge funds)، کارگزاری‌های خرد فارکس (Retail forex brokers) و همچنین سرمایه‌گذاران تشکیل شده است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد صندوق‌های سرمایه گذاری می‌توانید از مطلب آموزشی «صندوق‌های سرمایه گذاری چیست؟» دیدن نمایید.

نکات کلیدی:

  • بازارهای مالی به‌طور گسترده به هر نوع بازاری گفته می‌شود که در آن عملیات مبادلات اوراق قرضه انجام می‌گیرند.
  • انواع بسیار زیادی از بازارهای مالی وجود دارند که شامل بازار فارکس، بازار پولی، بازار سهام و بازار اوراق قرضه می‌شود.
  • بازارهای مالی تمامی‌ انواع اوراق قرضه را معامله می‌کنند و برای عملیات روان‌تر و همچنین تأمین سرمایه جامعه بسیار مهم محسوب می‌گردند.

اگر علاقه مند به یادگیری بیشتر در این حوزه هستید می‌توانید از نقشه راهنمای دیجی کوینر به نام «درخت یادگیری» دیدن نمایید که از نقطه ابتدایی تا انتهای مسیر را ریل گذاری کرده است.

شما با مطالعه درخت یادگیری تا حد مطلوبی دانش خود را افزایش داده‌اید اما برای حرفه ای شدن و انجام معاملات در این بازار نیاز به یک راهنمای مجرب و با تجربه دارید.

مجموعه دیجی کوینر بر آن است که با برگزاری کلاس‌های آموزشی تجریبات چند ساله خود را در اختیار هم وطنان عزیز قرار دهد تا در این بحران اقتصادی بتوانند در آمد دلاری کسب نمایند. (تاریخ برگزاری کلاس‌ها متعاقبا از طریق وب‌سایت اعلام خواهد شد.)

تیم تحریریه دیجی کوینر

این مقاله به کوشش هیئت تحریریه دیجی کوینر تولید شده است. تک تک ما امیدواریم که با تلاش خود، تاثیری هر چند کوچک در آگاه سازی فعالان حوزه رمز ارزها و بازارهای مالی داشته باشیم.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.